KennisInformatiebeveiliging

AI en bedrijfsgegevens: wat mag je erin zetten?

· 8 minuten lezen

In het kort

  • Gratis AI-tools kunnen bewaren wat je invoert. Bij zakelijke tools, zoals Copilot Chat met je werkaccount, is je invoer beschermd.
  • Copilot ziet alles wat een medewerker mag openen. Ruim de rechten in SharePoint op vóór de eerste licentie.
  • Leg op één A4 vast welke tools mogen en welke gegevens waar in mogen.

Als docent ICT zie ik hoe studenten AI gebruiken. Snel, handig, en meestal zonder na te denken over wat ze erin zetten.

In gesprekken met bedrijven hoor ik hetzelfde. Bijna iedereen gebruikt AI. Bijna niemand heeft afgesproken wat erin mag.

Dat is geen verwijt. Het gaat gewoon snel. Maar het is wel het moment om er iets van te vinden.

Je medewerkers gebruiken AI al, of je dat nu weet of niet. Even een mail herschrijven met ChatGPT, een lang verslag laten samenvatten, een offerte netter laten klinken. Dat is handig en scheelt vaak echt tijd. De vraag is alleen: wat gaat erin, en waar blijft het?

In dit artikel lees je wat er met je gegevens gebeurt bij gratis en zakelijke AI-tools, waarom Copilot een risico zichtbaar maakt dat er al was, en hoe je met één A4 duidelijke afspraken maakt.

Wat er misgaat

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) kreeg in 2024 en 2025 tientallen meldingen van datalekken doordat medewerkers gevoelige gegevens in een AI-chatbot zetten. In 2025 waren het er meer dan het jaar ervoor. Vaak ging het om medewerkers die op eigen initiatief een gratis versie gebruikten.

Een bekend voorbeeld is de gemeente Eindhoven. Een steekproef van één maand in 2025 liet zien dat medewerkers bestanden met persoonsgegevens in openbare AI-websites hadden gezet, waaronder cv’s, jeugdzorgdossiers en interne verslagen. De gemeente heeft die websites geblokkeerd. Medewerkers werken nu alleen nog met Copilot in de beveiligde omgeving van de gemeente.

Het gaat niet alleen om persoonsgegevens. Ook contracten, offertes, cijfers die nog niet openbaar zijn en informatie waarvoor je geheimhouding hebt afgesproken, horen niet in een gratis chatbot.

Gratis of zakelijk: daar zit het verschil

Bij gratis AI-tools betaal je vaak met je gegevens. Wat je invoert, kan worden bewaard en gebruikt om de AI te verbeteren. Bij een zakelijke versie heb je afspraken over wat er met je gegevens gebeurt.

Stel: een medewerker plakt een klacht van een klant in de gratis ChatGPT, met naam, adres en ordernummer, en vraagt om een nette reactie. Goed bedoeld, en het antwoord is prima. Maar de gegevens van je klant staan nu bij een partij waarmee jij niets hebt afgesproken.

Tool Wat er met je invoer gebeurt
ChatGPT gratis, Plus of Pro Standaard gebruikt OpenAI je gesprekken om zijn modellen te trainen. Je kunt dat uitzetten in de instellingen, bij gegevensbeheer.
ChatGPT Business of Enterprise Je invoer wordt standaard niet gebruikt om modellen te trainen.
Copilot Chat met je werkaccount Valt onder de zakelijke afspraken van Microsoft, net als je mail en bestanden. Je vragen en antwoorden worden niet gebruikt om de AI-modellen te trainen.
Microsoft 365 Copilot (licentie) Dezelfde bescherming. Copilot kan daarnaast zoeken in je mail, Teams en SharePoint.

Werk je met Microsoft 365? Dan heb je met Copilot Chat al een veilige optie, zonder extra kosten. Voorwaarde is wel dat je bent aangemeld met je werkaccount, niet met een privéaccount.

Zakelijk betekent niet dat alles mag. De AVG blijft gewoon gelden. Het verschil is dat de leverancier je gegevens alleen in jouw opdracht gebruikt. Bij Copilot Chat is Microsoft verwerker en gebruikt het je gegevens niet voor eigen doeleinden.

Copilot ziet wat jij mag zien

Microsoft 365 Copilot en agents zoeken in je mail, Teams, OneDrive en SharePoint. Ze houden zich aan de rechten die er al zijn: je krijgt alleen te zien wat je zelf ook mag openen. Dat is veilig, zolang die rechten kloppen.

Daar zit het probleem. SharePoint zet het delen standaard op de ruimste optie. In veel bedrijven staan sites en mappen al jaren open voor iedereen in de organisatie, omdat dat ooit makkelijk was. Zonder Copilot vond niemand die bestanden. Met Copilot is één vraag genoeg.

Stel: je administratie bewaart het overzicht met salarissen op een SharePoint-site die openstaat voor het hele bedrijf. Niemand weet het, en niemand kijkt er ooit. Dan vraagt een medewerker aan Copilot: “Maak een overzicht van de personeelskosten van dit jaar.” Copilot vindt het bestand en zet de bedragen netjes op een rij, per collega. Er is niets buiten het bedrijf gekomen, en toch weet iemand nu wat hij niet had mogen weten.

Zo voorkom je dat:

  1. Kijk wat er voor iedereen openstaat. Microsoft heeft rapporten die laten zien welke sites voor de hele organisatie openstaan en welke deellinks er zijn.
  2. Ruim op. Archiveer oude sites, haal links weg die voor iedereen werken en geef elke site een eigenaar.
  3. Scherm gevoelige sites af. Beperk de toegang tot een vaste groep, of verberg een site voor Copilot. Microsoft heeft daar aparte instellingen voor.
  4. Zet de standaard strakker. Stel in dat nieuwe deellinks alleen werken voor de personen die je kiest.
  5. Doe dit vóór de eerste Copilot-licentie. Begin daarna met een kleine groep die ermee test.

Let op met andere AI-modellen. In Microsoft 365 Copilot kan een beheerder ook modellen van andere makers aanzetten, zoals Claude van Anthropic. In de EU staan die standaard uit. Ze vallen buiten de EU-databoundary van Microsoft, dus je gegevens kunnen dan buiten Europa worden verwerkt. Zet ze pas aan als je hebt afgesproken welke informatie erin mag. Op school overleg je eerst met de FG.

Wat Copilot kost, lees je in Wat kost Copilot echt?

Wat de wet vraagt: AI-geletterdheid

Sinds 2 februari 2025 vraagt de Europese AI-verordening dat organisaties die AI gebruiken hun mensen leren er verstandig mee om te gaan. Dat heet AI-geletterdheid. In juli 2026 is die regel versoepeld tot een inspanningsverplichting. Je neemt passende maatregelen, zoals uitleg of een korte training, afgestemd op wat iemand met AI doet. Een certificaat of een vast kennisniveau is niet nodig.

Een training werkt het best als hij over je eigen werk gaat: de tools die jullie gebruiken, de gegevens waar jullie mee werken en de fouten die AI daarin maakt. Een algemene online cursus blijft vaak minder goed hangen.

De AP adviseert om AI-geletterdheid te regelen met training en duidelijke richtlijnen. Daarnaast raadt de AP aan om expliciet vast te leggen welke gegevens wel en niet in AI-systemen mogen. Dat is precies wat het A4 hieronder doet.

AI-afspraken op één A4

Een beleid van tien pagina’s leest niemand. Eén A4 met heldere afspraken werkt beter. De kern is een eenvoudige indeling van je informatie:

Soort informatie Voorbeelden Waar mag het in?
Openbaar Teksten van je website, een vacature, algemene vragen Elke AI-tool
Intern Offertes, notulen, interne cijfers, mails met klanten Alleen de zakelijke tool, zoals Copilot Chat met je werkaccount
Gevoelig Wachtwoorden, burgerservicenummers, medische gegevens, salarissen Nergens, tenzij je daar aparte afspraken over hebt

Een handige vuistregel: zou je het in een mail aan een onbekende zetten? Zet het dan ook niet in een gratis chatbot.

Verder zet je op het A4:

  1. Welke tools mogen. Noem ze bij naam. Gratis tools met een privéaccount gebruik je niet voor werk.
  2. Wat je doet bij twijfel. Haal namen, bedragen en klantgegevens eruit, of vraag het eerst.
  3. Dat je de uitkomst controleert. AI maakt fouten en verzint soms dingen. Jij blijft verantwoordelijk voor wat je verstuurt.
  4. Wie het aanspreekpunt is. Wie beslist over nieuwe tools, en bij wie meld je dat er iets mis is gegaan?
  5. Wat je doet als het misgaat. Staan er persoonsgegevens in een gratis chatbot? Meld het direct intern. Een datalek moet je soms binnen 72 uur melden bij de AP.

Bespreek het A4 met je team en herhaal het elk jaar. Dan heb je meteen een goede basis voor AI-geletterdheid.

Waar het vaak misgaat

  • AI verbieden zonder alternatief. Medewerkers gebruiken het dan gewoon op hun telefoon, en jij ziet niets.
  • Denken dat een zakelijke tool alles oplost. De rechten in SharePoint blijven het risico.
  • Copilot-licenties kopen voordat de rechten op orde zijn.
  • Privéaccounts op werkapparaten. Dan weet niemand meer welke gegevens waar staan.
  • Een A4 dat in een map verdwijnt. Afspraken werken alleen als je ze bespreekt.

Wat kan ik voor je betekenen?

Ik ben Sander Gloudemans, ICT-consultant met ruim vijftien jaar ervaring in Microsoft 365 en bevoegd docent ICT. Ik verkoop zelf geen licenties of AI-tools, dus ik heb er geen belang bij wat je kiest.

Wil je dat je team AI verstandig gebruikt? Dan geef ik een AI-geletterdheidstraining, op locatie of online. We werken met voorbeelden uit jullie eigen werk: wat mag wel, wat niet, hoe herken je fouten en hoe haal je er meer uit. Als bevoegd docent houd ik het praktisch. Zo werk je aantoonbaar aan AI-geletterdheid. Een teamtraining van een dagdeel kost vanaf € 895 excl. btw, inclusief jullie AI-afspraken op één A4.

Wil je duidelijke afspraken? Dan maken we samen je AI-afspraken op één A4, passend bij de tools die je team gebruikt. Ze zitten standaard in de training, maar kunnen ook los.

Wil je Copilot veilig gebruiken? Dan kijk ik eerst wie waar bij kan in SharePoint, OneDrive en Teams. Te ruime rechten ruim ik op voordat Copilot ze vindt.

In de Microsoft 365-check zie je onder meer wie wat kan openen in OneDrive, SharePoint en Teams, en welke deellinks er zijn. De check kost € 595 tot 25 gebruikers en € 895 tot 75 gebruikers, excl. btw. Losse vragen doe ik op uurbasis, vanaf € 95 per uur excl. btw. Bekijk de Microsoft 365-check of plan een vrijblijvende online kennismaking.

Bronnen

De volgende stap

Jouw vraag.
Ons startpunt.

Een ICT-project, een onderwijsvraag of eerst even kennismaken? Vertel kort wat je wilt bereiken en wanneer je hulp zoekt. Samen bespreken we de mogelijkheden, aanpak en beschikbaarheid. De eerste kennismaking is een gratis online gesprek van 30 minuten via Microsoft Teams.

Neem rechtstreeks contact op

WerkgebiedOverloon en omstreken
Venlo · Venray · Nijmegen
Helmond · Eindhoven

Gloudemans ICT Advies